Weense wals door de tijd

De Ankerklok aan de Hoher Markt in Wenen

De Ankerklok aan de Hoher Markt in Wenen

Midden in Wenen staat een klok. Een klok die elke dag om 12 uur ’s middags poppetjes laat dansen op allerlei muziekjes. Zeker weten dat ik daar naar ga kijken. Ik voel me als een kind bij een poppenspel en begin al bijna te zingen van Jan Klaasen en Katrijn. Maar hier wordt andere muziek gespeeld, Weense muziek.

De Ankerklok is laten maken door een grote verzekeringsmaatschappij in 1914. Ontwerper en bouwer Franz von Matsch liet met dit art nouveau stuk de vergankelijkheid van het leven zien (en natuurlijk hoe belangrijk je verzekeringen dus zijn). Reclame was ook in 1914 al big business.

Buiten een uithangbord voor het bedrijf brengt de klok ook een eerbetoon aan bekende mensen uit de Weense geschiedenis. Elk uur walst er één over de horizontale klok. Heel leuk, maar wat heb je nou nodig om afgebeeld te worden op zo’n klok? Wie zijn die mensen? Na wat nader onderzoek blijken het niet de minste personen te zijn.

Om 1 uur verschijnt romeinse keizer Marcus Aurelius, aka Augustus. Deze man staat nota bene vereeuwigd in een voorbeeldzin van het woordenboek. Daarnaast ook in een buste van goud. Twee uur maakt plaats voor Karel de grote. Drie uur toont hertog Leopold de 6e, onder wiens heerschap Wenen stadsrechten kreeg. Zanger en hofdichter Walther von der Vogelweide kreeg uur 4.

Natuurlijk was er ook een plekje voor de Habsburg familie die tot 1918 Oostenrijk regeerde. In de vorm van Rudolf von Habsburg welteverstaan, de eerste Habsburg koning. Maar een koning is niet de enige die Wenen maakt wat het is. De grote Stephansdom overheerst het stadsbeeld en Hans Puchsbaum, die bijgedragen heeft aan de bouw van de kerk, heeft dan ook 6 uur gekregen. Maar dat keizers belangrijk zijn blijkt maar weer uit 7 uur, waar Maximilian de 1e, geroemd als grondlegger van Wenen als muziekstad, trots maar langzaam op de muziek van links naar rechts beweegt.

Bij uur 8 klinkt ineens een bekende melodie; het sinterklaasliedje ‘daar wordt aan de deur geklopt’. Het is gewoon gejat van het Weense ‘o du lieber Augustin’. Wat een desillusie. Dit uur is gewijd aan Johann Andreas von Liebenberg, eens burgemeester van Wenen, die Wenen voorbereidde op de verdediging tegen de inval van de Turken. Ook uur 9 heeft met deze gebeurtenis te maken. Graaf Ernst Rüdiger von Starhemberg, verdedigde Wenen als hoofdcommandant bij de inval van de Turken.

Prins Eugen von Savoyen was raadgever en diplomaat van de keizer, die kasteel Belvedere liet bouwen als zomerhuisje. Leuk optrekje! Hij siert het tiende uur. Het keizerlijke paar Maria Theresia en Franz de eerste staan om 11 uur op het toneel omdat Maria Theresia naast het baren van 16 kinderen ook nog tijd had om grote hervormingen door te voeren. Na al deze figuren mag dan eindelijk de meester van de muziek zich vertonen: Joshep Haydn. Op één van zijn ruim 100 symfonieën paradeert hij door de tijd.

Zo’n geschiedenis! En dat allemaal in een poppenspel met de Jan Klaasens van Wenen. Er staat één papa met kinderwagen in het publiek. Voor de rest staan er alleen maar mensen met camera’s en een stratenkaartje van Wenen. Hoofden zijn schuin omhoog gericht. Er rest mij nog maar één vraag; zou dit luide schouwspel ook om 12 uur ’s nachts afspelen?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s